PROCEDURA SZACOWANIA SZKÓD
W GOSPODARSTWACH ROLNYCH I DZIAŁACH SPECJALNYCH PRODUKCJI ROLNEJ SPOWODOWANYCH WYSTĄPIENEIM NIEKORZYSTNEGO ZJAWISKA ATMOSFERYCZNEGO

  1. W przypadku wystąpienia na terenie gminy/miasta niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (susza, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsuniecie się ziemi, lawina) Wójt/Burmistrz/Prezydent niezwłocznie informuje Wojewodę o charakterze i dacie wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich) oraz o przewidywanych rozmiarach strat w produkcji rolnej i infrastrukturze rolniczej.
    Jednocześnie informuje o uaktywnieniu Komisji Gminnej ds. szacowania zakresu i wysokości strat, powołanej przez Wojewodę (komisja składająca się z co najmniej trzech osób - przedstawiciele: Urzędu Gminy, Podkarpackiej Izby Rolniczej oraz Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego).
  2. Wójt/Burmistrz/Prezydent w zwyczajowo przyjęty sposób informuje rolników o możliwości przeprowadzenia szacunków strat, na ich wniosek oraz o terminie przeprowadzenia ww. szacunków.
  3. Komisja Gminna przeprowadza lustrację na miejscu wystąpienia szkód i dokonuje szacunków zakresu i wysokości strat, na podstawie których sporządza indywidualne protokoły oszacowanych szkód w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach (jeden dla producenta rolnego, drugi pozostaje w siedzibie komisji gminnej).
  4. Oszacowanie strat przez Komisję Gminną winna nastąpić maksymalnie w okresie 2 miesięcy od dnia stwierdzenia skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
  5. Po przeprowadzonych szacunkach strat Komisja Gminna niezwłocznie sporządza zbiorcze zestawienie strat z terenu danej gminy, odrębne dla każdej klęski, i przekazuje Wojewódzkiej Komisji ds. koordynacji szacowania strat. Jest ono podstawą wystąpienia Wojewody do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uruchomienie preferencyjnych linii kredytowych dla poszkodowanych rolników.
    Zestawienie musi zawierać:
    1. datę wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego,
    2. adnotację, że szacowania szkód dokonano zgodnie z przyjętymi przez MRiRW zasadami tj. w terminie 2 miesięcy od stwierdzenia skutków niekorzystnego zjawiska atmosferycznego
      • i nie później niż 3 miesiące od wystąpienia suszy, gradobicia, deszczu nawalnego, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny
        lub
      • w przypadku powodzi nie później niż 3 miesiące od ustąpienia wody umożliwiającej wejście komisji na pola i rozpoczęcie szacowania szkód w uprawach, zwierzętach i maszynach i 12 miesięcy od ustąpienia wody w przypadku szacowania szkód w budynkach i drzewach,
    3. adnotację, że wartość uszkodzonych środków trwałych ujętych w zestawieniu wynosi powyżej 1050 zł w odniesieniu do pojedynczego środka trwałego,
    4. w zestawieniu należy uwzględnić szkody poniesione przez rolników, które wyniosły  powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, jednocześnie informując o ilości gospodarstw rolnych, w których szkody wyniosły poniżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej,
    5. do zestawienia należy dołączyć również imienny wykaz poszkodowanych rolników.
  6. Po wyrażeniu zgody przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na uruchomienie preferencyjnej linii kredytów klęskowych Komisja Wojewódzka zawiadamia gminy/miasta o tym fakcie celem przekazania stosownej informacji rolnikom zainteresowanym uzyskaniem dostępnych form pomocy.
  7. Przy sporządzaniu protokołu z szacunków strat w celu ustalenia łącznej powierzchni upraw w gospodarstwie można sugerować się wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich składanym do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Komisje Gminne winny dokonywać szacunków strat, tylko i wyłącznie tych które powstały w wyniku zjawisk atmosferycznych wyszczególnionych w wytycznych opracowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (i tak je określać w protokołach szacunków) tj: powodzi, huraganu, pioruna, suszy, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, deszczu nawalnego, obsunięcia się ziemi, gradu, lawiny.

W rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich szkody spowodowane przez deszcz nawalny oznaczają szkody powstałe wskutek deszczu o współczynniku wydajności co najmniej 4 (40 mm na 1m2 w ciągu 1 h – słup wody 1 mm na powierzchni 1 m2 ma objętość 1 l). W przypadku braku możliwości ustalenia tego współczynnika bierze się pod uwagę stan faktyczny i rozmiar szkód w miejscu ich powstania, świadczące o działaniu deszczu nawalnego. Deszcz nawalny powoduje zniszczenie roślin przez wygnicie, wymycie, silne zamulenie uprawy, pokrycie roślin nalotami mułu i piasku, zniszczenie liści czy złamanie pędów.

Wszelkie zmiany obowiązujących kategorii (nazw) zjawisk meteorologicznych w protokołach i zbiorczych zestawieniach strat będą skutkować nie uwzględnieniem w opracowywanym wniosku Wojewody do Ministra Rolnictwa o uruchomienie dostępnych form pomocy dla poszkodowanych gospodarstw rolnych.

Szczegółowe informacje zawarte są w:

  1. „Informacji dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczącej ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę” opracowanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie.
  2. Zarządzeniu Nr 138/11 Wojewody Podkarpackiego z dnia 13 czerwca 2011 r. w sprawie powołania Gminnych Komisji ds. szacowania zakresu i wysokości strat poniesionych na terenie województwa podkarpackiego w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę.
  3. Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22 poz. 121 ze zm.)